معلومها است . [ 1 ] در اينكه آن چيزى كه اين علم مدعى معرفت او است با ارزشترين معلومات است سخنى نيست چه معلوم اين علم كاملترين وجود يعنى ذات مقدس احديت است كه منبع همه هستيها و سرچشمه همه كمالها و اصل و اساس همه جمالها و جلالها و بهائها و عظمتها است بلكه هستى حقيقى منحصرا هستى او است و همه هر چه هستند از آن كمترند كه با هستيش نام هستى برند . هر سخنى هست در باره ارزش خود اين علم است منظور از اين ارزش مفهوم نسبى آن براى انسان نيست يعنى منظور اين نيست كه ميزان ارزش معرفت و ايمان به خداوند براى انسان چيست هر چند از اين نظر نيز ايمان و معرفت خداوند با ارزشترين معرفتها است مسئله ايمان به خدا مسئله اى خارج از زندگى نيست بلكه در بطن زندگى و يكى از سرمايه هاى زندگى است و بقول تولستوى حكيم معروف روسى ايمان آن چيزى است كه انسان با آن زندگى مىكند منظور ارزش واقع نمائى اين علم است يعنى اين علم تا چه اندازه از نظر سلوك عقلى و فكرى قابل اعتماد و اطمينان است . مسائل الهى دورترين مسائل از محسوسات و مشهودات است در اين مسائل سخن در باره آن سوى مرز ماديات است و همين كافى است كه گروهى را در اعتبار و ارزش اين علم به ترديد وادارد . بگذريم از ماديون كه به بهانه اينكه ماوراء طبيعت را در طبيعت لمس نكرده‌اند منكر شده‌اند ديگران هم كه تا اين حد منحط فكر نمىكنند چندان به ارزش و اعتبار اين علم اعتراف ندارند . گروهى رموز مربوط بماوراء الطبيعه را آن چنان مجهول و كشف ناشدنى مىدانند كه مدعى شده‌اند بشر براى هميشه بايد از حل معماى

--> [ 1 ] افضل علم بافضل معلوم الهيات شفا .